Selin Göktürk

Selin Göktürk
Sessizliğe Alıştım
Selin Göktürk

Sessizliğe Alıştım

Şarkılar

1 Gölgeler Şehri
2 Kalbimin Saati
3 Bir Varmış Bir Yokmuş

Selin Göktürk - Bir Varmış Bir Yokmuş - Şarkı Hikayesi ve Anlamı

Şarkının Teması

“Bir Varmış Bir Yokmuş”, iki kişi arasında aynı biçimde yaşanmamış bir ilişkinin ardından geriye kalan tek taraflı varlığı anlatır. Masal başlangıcını çağrıştıran başlık, burada mutlu bir hikâyenin kapısını açmak yerine ilişkinin ne kadar hızlı biçimde yokluğa dönüştüğünü gösterir.

Şarkının ana teması eşitsiz hatırlamadır. Karakter beklemiş, hissetmiş ve duymuştur; karşısındaki kişi ise unutmuş, duymamış ve gitmiştir. Böylece eser, bir ilişkinin bir taraf için hâlâ gerçekken diğer taraf için çoktan sona ermiş olmasının yarattığı boşluğu işler.

Şarkının Hikayesi

Karakter geçmişe bir masal anlatır gibi bakar: “Bir varmış, bir yokmuş.” Ancak masalın içinde iki kişi birlikte bulunmaz. Karakter vardır, sevdiği kişi yoktur. Gece uzamış, saatler durmuş, karakter beklemiş fakat karşısındaki kişi onu unutmuştur.

Sessiz gecede karakterin kalbi konuşur. Kendi iç sesini açıkça duyar, fakat sevdiği kişi bu sesi duymaz. Tekrarlanan masal kalıbı her dönüşünde biraz daha kesin bir gerçeğe ulaşır: Başlangıçta biri var, diğeri yoktur; finalde ise karakter kalmış, diğeri gitmiştir.

Şarkı “Bilmiyorum / İyi mi bu?” sorusuyla kapanır. Bu soru, karakterin yalnız kalışını henüz bir özgürleşme ya da yenilgi olarak adlandıramadığını gösterir. Yaşanan şey bitmiştir, fakat onun anlamı hâlâ çözülememiştir.

Şarkı Ne Anlatmak İstiyor?

Şarkı, aynı ilişkinin iki insanın hafızasında tamamen farklı biçimlerde yaşayabileceğini anlatır. Bir taraf için saatleri durduran ve geceleri uzatan bir bağ, diğer taraf için geride bırakılmış bir ayrıntıya dönüşebilir.

“Ben beklemişim / Sen unutmuşsun” karşıtlığı, eserin temel düşüncesidir. Burada acıyı yaratan yalnızca terk edilmek değil, yaşananların karşı taraf için aynı ağırlığı taşımadığını fark etmektir. Karakterin kalbi konuşurken diğer kişinin duymaması, duygusal iletişimsizliği simgeler.

Masal dili kullanılması da önemlidir. “Bir varmış bir yokmuş” sözü normalde geçmişte yaşanmış olağanüstü bir hikâyeyi başlatır. Şarkıda ise bu kalıp, ilişkinin gerçekliğinden şüphe duyulmasına neden olur. Karakter sanki “Biz gerçekten var mıydık?” sorusunu dolaylı biçimde sorar.

İçerik ve Anlatım

Şarkı son derece kısa, sade ve tekrara dayalı bir anlatım kullanır. Her bölümde ben ve sen arasındaki karşıtlık biraz daha belirginleşir. “Ben varmışım / Sen yokmuşsun”, “Ben beklemişim / Sen unutmuşsun”, “Ben duymuşum / Sen duymamışsın” ve “Ben kalmışım / Sen gitmişsin” dizileri, ilişkinin bütün dengesizliğini birkaç kelimeyle kurar.

Masal formu ile modern ayrılık duygusunun yan yana getirilmesi şarkının en özgün anlatım tercihidir. Sözler ayrıntılı bir olay örgüsü sunmaz; bunun yerine ilişkinin özünü oluşturan dört zıtlık üzerinden ilerler: varlık-yokluk, beklemek-unutmak, duymak-duymamak ve kalmak-gitmek.

Finaldeki kısa soru, parçanın anlamını açık bırakır. Karakterin yalnız kalması belki acı vericidir, fakat artık karşılıksız bir bekleyişten çıkma ihtimali de vardır. Şarkı bu ihtimali kesinleştirmez; dinleyiciyi sessiz bir belirsizlikte bırakır.

Müzikal Altyapı

Yaklaşık 1 dakika 15 saniyelik süresiyle şarkı, tam ölçekli bir pop anlatısından çok duygusal bir minyatür veya albüm içi kısa film gibi çalışır. Minör tonal renkler ve yavaş algılanan yarı zamanlı akış, sözlerdeki masalsı fakat hüzünlü atmosferi destekler.

Düzenlemenin geniş alan bırakan ambient pop yaklaşımı, kısa sözlerin çevresinde yankı ve sessizlik hissi oluşturur. Vokal yakın, sakin ve kırılgandır; tekrarlanan cümleler giderek bir iç konuşmaya veya zihinde dönüp duran düşünceye dönüşür.

Şarkıda yoğun enstrümantal hareket yerine boşlukların kullanılması önemlidir. Bu boşluklar, “sen yokmuşsun” düşüncesinin müzikal karşılığı gibidir. Parça hızlı bitmesine rağmen son cümlenin ardından bıraktığı belirsizlik, etkisini süresinden daha uzun kılar.

Genel Değerlendirme

“Bir Varmış Bir Yokmuş”, albümün ilk iki uzun ve sinematografik şarkısından sonra anlatımı bilinçli biçimde küçültür. Büyük şehir görüntülerinin yerini iki kişi arasındaki en temel karşıtlıklar alır. Bu değişim albümün duygusal odağını daha da yakınlaştırır.

Şarkının gücü sadeliğindedir. Çok az kelime kullanmasına rağmen ilişkinin tek taraflı yaşandığını, zamanın bir kişi için durduğunu ve diğerinin çoktan uzaklaştığını açık biçimde hissettirir. Tekrarlar gereksiz bir çoğaltma değil, karakterin aynı düşünceden çıkamamasının göstergesidir.

Albüm sıralamasında bu parça, şehirde kaybolma döneminden ev içindeki ve kişisel yalnızlığa geçişi sağlar. Ardından gelen “Bir Başıma”, burada kabul edilen “ben kaldım” gerçeğinin gündelik hayattaki sonucunu anlatır.

Sonuç

“Bir Varmış Bir Yokmuş”, bir ilişkinin iki insan için aynı anda ve aynı biçimde var olmadığını anlatan kısa fakat etkili bir ambient pop parçasıdır. Masal başlangıcını bir ayrılık cümlesine dönüştürerek tanıdık bir ifadeye yeni bir duygusal anlam kazandırır.

Şarkının sonunda karakter hâlâ bunun iyi mi kötü mü olduğunu bilemez. Ancak bir gerçek nettir: O beklemiş, duymuş ve kalmıştır; karşısındaki kişi unutmuş, duymamış ve gitmiştir. Geriye birlikte anlatılabilecek bir masal değil, tek kişinin taşıdığı eksik bir hikâye kalır.

4 Bir Başıma
5 Alıştım Artık
6 Yoksunuz Artık
7 Geri Dönüş Yok
8 Ruhumda Yangın Var
9 Dört Mevsim